ဒီဘေလာ့ဂ္ေပၚမွာ ၀င္ေရာက္ဖတ္႐ႈေနသူအမ်ားစုဟာ စာေရးသူထက္ အသက္အရြယ္ ငယ္ရြယ္သူေတြက မ်ားလိမ့္မယ္လို႕ ယူဆတာေၾကာင့္ ဒီအသံုးအႏံႈးေလးကို ေခၚေ၀ၚလိုက္ပါတယ္။

ေနာက္တစ္ခါ ဒီကေန႕တင္ျပမယ့္ ေဆာင္းပါးေလးဟာ “ဗုဒၶဘာသာ၀င္” ရယ္လို႕ ကိုယ့္ကိုယ္ကို နာမည္ခံထားၾကေပမယ့္ ကိုယ့္ရဲ႕ ဘာသာ အယူ၀ါဒအေၾကာင္းကို တိတိက်က် ရွင္းရွင္းလင္းလင္း မသိၾကေသးတဲ့ ညီငယ္ညီမငယ္မ်ားကို ရည္ရြယ္သမႈ ျပဳျခင္းေၾကာင့္လည္း ဒီအသံုးအႏံႈးေလးကို သံုးျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

ညီငယ္ညီမငယ္မ်ားတို႕ ။ အားလံုးသိၾကတဲ့အတိုင္း ကမၻာေပၚမွာ “ဟိႏၵဴ၊ ခရစ္ယာန္၊ အစၥလာမ္၊ ဗုဒၶ” ရယ္လို႕ အယူ၀ါဒႀကီး (၄)ခု ရွိပါတယ္။ အျခားေသာ လူနည္းစုေတြကိုးကြယ္ၾကတဲ့ “ဂ်ိန္းဘာသာ၊ ဆစ္ခ္ဘာသာ၊ ဂ်ဴးဘာသာ” တို႕လိုပါ ေရတြက္မယ္ဆိုရင္ ေတာ့ ဘာသာအယူ၀ါဒက (၄)မ်ဳိး မကဘူးေပါ႕။ ဒါေပမယ့္ အဓိက လူဦးေရအမ်ားဆံုး ကုိးကြယ္ၾကတာကေတာ့ ဒီဘာသာႀကီး (၄)ခုပါဘဲ။

စာေရးသူ ေလ႕လာမိသေလာက္ေျပာရရင္ မိမိကိုးကြယ္ရာ ဘာသာအေၾကာင္းကို တဖက္သားကို နားလည္သေဘာေပါက္ ေအာင္ ရွင္းျပႏိုင္တဲ့ ေနရာမွာေတာ့ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြဟာ အားနည္းၾကတယ္ လို႕ ေတြ႕မိတယ္။ လူငယ္ဘ၀ေလာက္မွာကို ခရစ္ယာန္ဘာသာ ကိုးကြယ္သူေတြ၊ အစၥလာမ္ဘာသာ ကိုးကြယ္သူေတြဟာ သူတို႕ဘာသာအေၾကာင္းကို ေရေရလည္လည္ ေျပာတတ္ၾကတာကို ေတြ႕ရေပမယ့္ စာေရးသူတို႕ ဗုဒၶဘာသာလူငယ္မ်ားၾကေတာ့ ကိုယ့္ဘာသာအေၾကာင္းကို တစ္ဖက္သား နားလည္ေအာင္ ရွင္းမျပႏိုင္တာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

ဒီေၾကာင့္ ဒီေဆာင္းပါးအခန္းဆက္ေလးေတြကို ဖတ္ၿပီးရင္ေတာ့ ကိုယ့္ဗုဒၶဘာသာဟာ ဘယ္လို အယူ၀ါဒဆိုတာကို ကိုယ္တိုင္လည္း သေဘာေပါက္နားလည္ ၊ သူမ်ားကိုလည္း သေဘာေပါက္ နားလည္ေအာင္ ရွင္းျပႏိုင္လိမ့္မယ္လို႕ ယူဆမိပါတယ္။

ကမၻာေပၚမွာရွိတဲ့ ဘာသာတရားတိုင္းဟာ လူေတြကို ပိုမိုယဥ္ေက်းလိမၼာေအာင္ ဆံုးမတဲ့ၾကတဲ့ ဘာသာတရားခ်ည္းသာ ျဖစ္ပါတယ္။ “သီလ” လို႕ေခၚတဲ့ အေျခခံ “လူ႕က်င့္၀တ္” ပိုင္းဆိုင္ရာမွာ ဘာသာတရား တစ္ခုနဲ႕ တစ္ခုမွာ ကြာျခားမႈ သိပ္မရွိလွပါဘူး ။ လူေတြကို ပိုမိုယဥ္ေက်းမႈရွိၿပီး၊ လူအခ်င္းခ်င္း ညႇာတာေထာက္ထားစိတ္ေတြ တိုးပြားလာေအာင္၊ လူတုိ႕ရဲ႕ သ႑န္မွာရွိတဲ့ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ မာနတရားေတြ နည္းပါးလာေအာင္ သင္ၾကားေပးၾကတဲ့ ဘာသာခ်ည္းပါဘဲ။

သို႕ေသာ္ “အႏၲိမပန္းတိုင္” လို႕ေခၚတိုင္း ဘာသာတရားတိုင္းရဲ႕ ေနာက္ဆံုးရည္မွန္းခ်က္ပိုင္းမွာေတာ့ ဗုဒၶဘာသာဟာ က်န္ဘာသာ အယူ၀ါဒေတြနဲ႕ သိသိသာသာႀကီး ကြဲျပားျခားနားေနတာကို ေတြ႕ရပါလိမ့္မယ္။ ေနာက္ၿပီး ဒီပန္းတိုင္ဆီကို သြားတဲ့ နည္းလမ္းျခင္းလည္း ကြာျခားေနၾကပါတယ္။

ဒါဟာ ဘာျဖစ္လို႕လည္းဆိုေတာ့ ဘာသာတရားတစ္ခုကို တည္ေဆာက္ထားတဲ႕ မူလအေျခခံ အုတ္ျမစ္အေျခခံျခင္း ကြာျခားမႈေၾကာင့္ ျဖစ္ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ ဘယ္လိုအေျခခံေတြမွာ ကြာျခားၾကတယ္ဆိုတာကို ေလ႕လာၾကည့္ၾကရေအာင္။

(၁) အျခားေသာ အယူ၀ါဒေတြမွာ “ဖန္ဆင္းရွင္” ဆိုတာ ရွိတယ္။ လူအပါအ၀င္ (သတၱေလာက) နဲ႕ ေတာေတာင္ေရေျမ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ ဆုိတဲ့ (ၾသကာသေလာက)ႀကီးကို  ခရစ္ယာန္မွာ ထာ၀ရ က ၊ အစၥလာမ္မွာ အလာဟ္အရွင္ က၊ ဟိႏၵဴမွာ မဟာျဗမၼာႀကီး က ဖန္ဆင္းတယ္လို႕ အယူရွိတယ္ ။ ယံုၾကည္တယ္။

ဗုဒၶဘာသာမွာ ဖန္ဆင္းရွင္ မရွိဘူး။ တန္ခိုးရွင္မရွိဘူး။ သတၱေလာကႀကီးနဲ႕ ၾသကာသေလာကႀကီးျဖစ္ေပၚလာရတာဟာ သတၱ၀ါ အနႏၲရဲ႕ “စိတ္” ေၾကာင့္ သာျဖစ္ေပၚလာရျခင္းျဖစ္တယ္။ အဲဒီ စိတ္က ဘယ္လို စိတ္မ်ဳိးလည္းဆိုေတာ့ “တဏွာ” ဦးစီးတဲ့ “စိတ္”။ တဏွာဆိုတာ ပါဠိစကားျဖစ္ၿပီး “ေတာင္႕တျခင္း၊ လိုခ်င္ျခင္း၊ စြဲမက္ျခင္း၊ ခ်စ္ျခင္းေမတၱာ၊ ရာဂ၊ ေလာဘ၊ ကပ္ညိျခင္း” ဆိုတဲ့ သေဘာတရားေတြအားလံုး ပါ၀င္ေနတယ္။ ဒီလို “တဏွာနဲ႕ ယွဥ္တဲ့စိတ္” ေၾကာင့္ သတၱေလာကႀကီးဟာ ေပၚထြန္းလာရတာ ျဖစ္တယ္။ “စိတ္” ဟာ အရာအားလံုးထက္ ဆန္းက်ယ္တယ္။ ယေန႕ေခတ္မွာ အလြန္ဆန္းက်ယ္လွတဲ့ သိပၸံပညာနဲ႕ တီထြင္ထားသမွ် လူ႕ပစၥည္း၊ လူ႕အသံုးအေဆာင္ ဟူသေရြ႕ဟာ “စိတ္” ဆိုတဲ့ အရာနဲ႕ဖန္ဆင္းထားၾကတာဘဲ မဟုတ္ဘူးလား။ စိတ္ကူးေကာင္းရင္ ေကာင္းသေလာက္ တီထြင္ ေနၾကတာဘဲ မဟုတ္ပါလား။

(၂) အျခားဘာသာအားလံုးမွာ God လို႕ေခၚတဲ့ ဘုရားဟာ လူသားေတြရဲ႕ ဖန္ဆင္းရွင္ျဖစ္ၿပီး သူ႕ကို ဘယ္သူမွ ဖန္ဆင္းထားတာ မဟုတ္ဘူး။ God ဟာ ထာ၀ရ တည္ၿမဲတယ္။ သူ႕ကိုေတာ့ ဘယ္သူကမွ ဖန္ဆင္းထားတာမဟုတ္ဘူး။ ဘယ္သူကမွလည္း မဖ်က္ဆီးႏိုင္တဲ့ အနႏၲ တန္ခိုးရွင္ျဖစ္တယ္။

ဗုဒၶဘာသာမွာေတာ့ “ဘုရား” ဆိုတာ “လူသားစစ္စစ္” ျဖစ္တယ္ ။ ဖန္ဆင္းရွင္ မဟုတ္ဘူး။ လူသားဆိုေပမယ့္ ႐ိုး႐ိုးလူသားေတာ့ မဟုတ္ဘူး။      “မဟာလူသား ဗုဒၶ” ျဖစ္တယ္။ ေလးသေခ်ၤနဲ႕ ကမၻာတစ္သိန္း လို႕ေခၚတဲ႕ မေရမတြက္ႏိုင္ေအာင္ မ်ားျပားလွတဲ႕ ဘ၀ေပါင္း အသေခ်ၤကို ပါရမီျဖည့္ဆည္းခဲ႕တဲ့ ပုဂၢိဳလ္ထူးျဖစ္တယ္။ လူလူျခင္းမွာေတာ့ “ဗုဒၶ” ကို ဘယ္သူမွ မယွဥ္ႏိုင္ပါဘူး။ အသိဉာဏ္အရာ၊ ပညာအရာ၊ ပါရမီအရာ၊ တန္ခိုးအရာ၊ ေမတၱာတရားအရာ၊ ဂ႐ုဏာတရားအရာ ယွဥ္ႏိုင္သူ မရွိတဲ့ မဟာလူသား ျဖစ္တယ္။ လူသားျဖစ္လို႕ “ေသျခင္း” ဆိုတဲ့ သေဘာတရားရွိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ “ပရိနိဗၺာန္” ျပဳရတယ္။ ဒါေပမယ့္ “ဗုဒၶဘုရားရွင္” ရဲ႕ ဘ၀ဟာ ေနာက္ဆံုးဘ၀ျဖစ္ၿပီး ဒီဘ၀ရဲ႕ ေသျခင္းၿပီးရင္ေတာ့ “အ,မတံံ” လို႕ေခၚတဲ႕ “အိုျခင္း၊ နာျခင္း၊ ေသျခင္း” ကင္းရာ “နိဗၺာန္” ကို အၿပီးအျပတ္ ေရာက္ရွိေတာ့မွာျဖစ္ပါတယ္။

(၃) အျခားဘာသာေတြရဲ႕ ထာ၀ရဘုရားေတြဟာ လူသားအားလံုး ကယ္တင္ရွင္ေတြျဖစ္တယ္။ ထာ၀ရဘုရားေတြရဲ ႕ ကယ္တင္ျခင္းကို “ဘုရားသခင္ အေပၚမွာယံုၾကည္ျခင္း” ျဖင့္ ရႏိုင္တယ္လို႕ ယံုၾကည္ၾကတယ္။ “ယံုၾကည္ျခင္း” အဓိက ၀ါဒေတြျဖစ္တယ္။

ဗုဒၶဘုရားရွင္ဟာ “ကယ္တင္ရွင္” မဟုတ္ဘူး။ “နည္းေပးလမ္းျပသူ” သာျဖစ္တယ္ ။ “ဗုဒၶ” ဆိုတဲ႕ ေ၀ါဟာရဟာ “ကိုယ္တိုင္ က်င့္ႀကံသိျမင္ေသာတရားမ်ားကို အျခားသူမ်ားအားလည္း နားလည္သေဘာေပါက္ေအာင္ ဆိုဆံုးမညႊန္ျပႏိုင္သူ” လို႕ အဓိပၸါယ္ ရတယ္။ ဒုကၡအေပါင္းမွ လြတ္ေျမာက္ဖို႕ရာ “ယံုၾကည္ျခင္း” သက္သက္ျဖင့္ မရႏိုင္ဘူး ။ “ကိုယ္တိုင္ က်င့္ႀကံအားထုတ္ျခင္း” ျဖင့္ သာ ရရွိႏိုင္တယ္လို႕ ဗုဒၶက အတိအလင္းေျပာခဲ့ပါတယ္။ တကယ္လို႕ လူတစ္ေယာက္ဟာ မွားယြင္းေသာ ယံုၾကည္ျခင္း “အ,သမာဒိ႒ိ” ရွိခဲ့ရင္ လြတ္ေျမာက္မႈကို မရႏိုင္ဘဲ “ဒုကၡဆင္းရဲတြင္း” ကို ပိုမိုနက္႐ိႈင္းေစၿပီး “သံသရာ” ကို ပိုမိုရွည္လ်ားေစႏိုင္ တယ္လို႕ ဆိုဆံုးမခဲ့တယ္။

(၄) အျခားေသာ အယူ၀ါဒတိုင္းလိုလိုဘဲ လူမွာ “အတၱ” လို႕ေခၚတဲ႕  မကြယ္ေပ်ာက္ႏိုင္တဲ့ သေဘာတရားတစ္ခုရွိတယ္။ အဲဒီ သေဘာတရားကို ဟိႏၵဴ၀ါဒက “အတၱ” လုိ႕ေခၚၿပီး ေနာက္ဆံုးမွာ “မဟာျဗမၼာႀကီး” နဲ႕ သြားေရာက္ပူးေပါင္းတယ္လို႕ အယူရွိတယ္။ ခရစ္ယာန္ နဲ႕ အစၥလာမ္တို႕မွာ “Soul” ေခၚတဲ့ ၀ိဉာဥ္ ဟာ ဘုရားသခင္ေရွ႕ေမွာက္ကို ေနာက္ဆံုးမွာ ျပန္လည္ေရာက္ရွိတယ္ လို႕ယူဆ ၾကတယ္။

ဗုဒၶဘာသာမွာေတာ့ “အတၱ” ဆိုတဲ့ အယူေရာ၊ “Soul” ေခၚတဲ့ ၀ိဉာဥ္အယူေရာပါ လက္မခံပါဘူး။ ဒီယူဆခ်က္ဟာ ဗုဒၶဘာသာကို အျခားေသာ အယူ၀ါဒမ်ားႏွင့္ သိသိသာသာႀကီး ကြဲျပားေစတဲ့ အယူ၀ါဒျဖစ္တယ္။ ဗုဒၶ၀ါဒဟာ “အတၱ” ကို လက္မခံတဲ့ “အနတၱ” ၀ါဒျဖစ္တယ္။ ဗုဒၶအယူ၀ါဒဟာ ေရွးအတိတ္ဘ၀ေပါင္းမ်ားစြာ ရွိခဲ့တယ္ ဆိုတဲ့ အယူအဆကို လက္ခံေပမယ့္ တစ္ဘ၀ၿပီး တစ္ဘ၀ ကူးေျပာင္းသြားလာေနတဲ့ ၀ိဉာဥ္ (ေခၚ) အတၱ ေကာင္ မရွိပါဘူး။

မိ႐ိုးဖလာ ဗုဒၶဘာသာေတြမွာေတာင္ ဒီလို ၀ိဉာဥ္ ရွိတယ္လို႕ မွားယြင္းယူဆေနၾကပါတယ္။ Soul , Ghost လို႕ေခၚတဲ့ လူေသၿပီးရင္ ကိုယ္ခႏၶာထဲက ထြက္သြားတဲ့ အရာတစ္ခုလို႕ ရွိတယ္လို႕  ယူဆတာဟာ ဗုဒၶအယူ၀ါဒ မဟုတ္ပါဘူး။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ား သတိျပဳၾကပါ။

ညီငယ္ညီမငယ္မ်ားတို႕။ Ghost ဟာ လူေသၿပီးတာနဲ႕ ခ်က္ျခင္းျဖစ္လာတဲ့ “ဒုတိယ” ဘ၀တစ္ခုသာျဖစ္တယ္။ ဗုဒၶဘာသာမွာ “ၿပိတၱာ” လို႕ေခၚတဲ့ ဘံုဘ၀မ်ဳိးျဖစ္တယ္။ ဒီဘက္က လူတစ္ဦးကြယ္လြန္ၿပီး “စုတိ” စိတ္ၿပီးတာနဲ႕ ဟုိဘက္မွာ “ပဋိသေႏၶ” စိတ္ ခ်က္ျခင္း(အျခားမရွိေအာင္) ျဖစ္တာမို႕ ၿပိတၱာေကာင္ အျဖစ္ “ဘြား” ကနဲျဖစ္လာတာကို “၀ိဉာဥ္” လို႕ ယူဆေနၾကတာျဖစ္တယ္။ ဘ၀ကူးေျပာင္းတာ ျမန္လြန္းလို႕ အဲဒီၿပိတၱာေကာင္ဟာ သူ႕ကိုယ္သူ ယခင္ဘ၀က ပုဂၢိဳလ္လို႕ မွားယြင္းယူဆေနမိတတ္တယ္။ ေနာက္ အခ်ိန္ၾကာလာမွသာ သူဟာ ဘ၀သစ္တစ္ခုကို ေရာက္ရွိလာတာျဖစ္တယ္ဆိုတာကို နားလည္လာျခင္းမ်ဳိး ျဖစ္ပါတယ္။

ဗုဒၶဘာသာမွာ “ေနာက္ဘ၀” ဆိုတာ ရွိတယ္။ အဲဒီ ေနာက္ဘ၀ဆိုတာဟာ “ယခုပစၥဳပၸန္ဘ၀” နဲ႕ “ယခုဘ၀မတိုင္မွီ ဘ၀ေပါင္း မ်ားစြာက”  ျပဳခဲ့တဲ့ “ေကာင္းမႈကံ/မေကာင္းမႈကံ” ေတြကို  စံစား/ခံစားဖို႕အတြက္  ေပၚေပါက္လာရတဲ့ “အက်ဳိးရလဒ္” တစ္ခုသာျဖစ္တယ္။ ဒီလို ဘ၀တစ္ခုနဲ႕ တစ္ခု အဆက္ျပတ္မသြားေအာင္ ဆက္စပ္ေပးေနတဲ႕အရာကေတာ့ အထက္ကေျပာခဲ့တဲ့ “တဏွာ” ဘဲျဖစ္တယ္ ။ ဒီလို ဘ၀တစ္ခုနဲ႕ တစ္ခုကူးေျပာင္းေနရတာဟာ “အေၾကာင္းတရား၊ အက်ဳိးတရား” ဆက္စပ္မႈ နိယာမ သာလွ်င္ျဖစ္ၿပီး ဒီျဖစ္စဥ္ထဲမွာ “အတၱ” ေခၚ “၀ိဉာဥ္” ေကာင္ လံုး၀မပါပါဘူး။

ဒီဘက္ဘ၀ေတြက လုပ္လိုက္တဲ႕ ကုသိုလ္ အကုသိုလ္ကံေတြကို ခံစားစံစားဖို႕အတြက္ ေရွ႕ဘ၀မွာ သူနဲ႕သင့္ေလွ်ာ္တဲ့ “႐ုပ္၊ နာမ္၊ ခႏၶာ” ေပၚေပါက္လာရျခင္းျဖစ္တယ္။ အမည္နာမ တပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ “လူ၊ နတ္၊ တိရိစၧာန္၊ ၿပိတၱာ၊ ငရဲေကာင္ . .” စသည္ျဖင့္ အမည္ပညတ္ တပ္လို႕ရေပမယ့္ စင္စစ္ေတာ့ အေၾကာင္းေၾကာင့္ အက်ဳိးတရားျဖစ္ထြန္းေနရတဲ့ “သံကြင္းဆက္လို”  အစဥ္အဆက္ တန္းေနတဲ့ ကြင္းဆက္ ေတြသာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကိုဘဲ ဗုဒၶဘာသာမွာ “သံသရာ” လို႕ ေခၚေ၀ၚေနၾကပါတယ္။

ဒီဘ၀ပုဂၢဳိလ္ နဲ႕ ေနာက္ဘ၀က ပုဂၢိဳဟ္တို႕ဟာ တစ္ဦးတည္း မဟုတ္သလို အျခားလူလည္း မဟုတ္ပါဘူး။ ဥပမာ ျပရရင္ ရန္ကုန္ ကေန မႏၲေလးကို  စာတိုက္ကေန ေငြလႊဲလိုက္တဲ့အခါ ဟိုဘက္မွာ ထုတ္ယူရမယ့္ေငြဟာ ရန္ကုန္စာတိုက္က ေငြစကၠဴေတြ မဟုတ္ပါဘူး။ အေရအတြက္ ပမာဏျခင္းတူတယ္။ ဒါေပမယ့္ ရန္ကုန္ေငြစကၠဴေတြ မႏၲေလးကို ေရာက္သြားတာမဟုတ္ပါဘူး။ ဟိုဘက္ကလူကေတာ့ မႏၲေလးစာတိုက္မွာ ရွိတဲ႕ေငြစကၠဴေတြဘဲ ထုတ္ယူသြားရမွာပါ။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီေငြဟာ အျခားလား . . ဆိုေတာ့လည္း မဟုတ္ပါဘူး။ ဒီဘက္က လႊဲလိုက္တဲ႕ “အေၾကာင္းတရား” ေၾကာင့္ ဟိုဘက္မွာ ထုတ္လို႕ရတာမဟုတ္လား။ ဘ၀ကူးတယ္၊ ဘ၀ဆက္တယ္ဆိုတာလည္း ဒီလိုပါဘဲ။ ဒါမွ ဗုဒၶအယူ၀ါဒ စစ္စစ္ျဖစ္ပါတယ္ ။

(၅) အျခားေသာ အယူ၀ါဒေတြနဲ႕ ဗုဒၶအယူတို႕ၾကားမွာ သိသိသာသာျခားနားေစတဲ့ ေနာက္ဆံုးအရာကေတာ့ “အႏၲိမ” ပန္းတိုင္ ဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဟိႏၵဴအယူ၀ါဒရဲ႕ အႏၲိမပန္းတိုင္ဟာ “မဟာျဗမၼာ” ျဖစ္တယ္။ မဟာျဗမၼာႀကီးနဲ႕ ပူးေပါင္းသြားဖို႕ရာ အဓိက ပန္းတိုင္ ျဖစ္တယ္။ ခရစ္ယာန္ နဲ႕ အစၥလာမ္၀ါဒေတြရဲ႕ ပန္းတိုင္ဟာ “ဘုရားသခင္ရဲ႕ ေကာင္းကင္ဘံု” ျဖစ္တယ္။ ထာ၀ရ ဘုရား၊ အလာဟ္ရွင္တို႕ရဲ႕ စည္းမ်ဥ္းဥေပဒေတြကို လိုက္နာၿပီး “ယံုၾကည္ျခင္း” အားျဖင့္ “ေကာင္းကင္ဘုံ” ကို ေရာက္ႏိုင္တယ္လို႕ ယံုၾကည္ၾကတယ္။

ဗုဒၶဘာသာရဲ႕ “အႏၲိမ” ပန္းတိုင္ဟာ “နိဗၺာန္” ျဖစ္တယ္ ။ “နိဗၺာန္” ဟာ ဘံုဌာနတစ္ခုမဟုတ္ဘူး။ ေနရာဌာနတစ္ခုမဟုတ္ဘူး။ Paradise လို႕ေခၚတဲ့  ေကာင္းကင္ဘံုလို ေနရာဌာနေတြနဲ႕ မႏိႈင္းယွဥ္အပ္ဘူး။ “နိဗၺာန္” ဟာ အတိတ္၊ ပစၥဳပၸန္၊ အနာဂါတ္ ေတြ မရွိဘူး။ အခ်ိန္မရွိဘူး။ ေနရာမရွိဘူး။ “သႏၲိသုခ” လို႕ေခၚတဲ႕ အႏိႈင္းမဲ့ သုခသာလွ်င္ ရွိတယ္။ ဘ၀ေပါင္းမ်ားစြာက ဆက္ၿပီးရင္း ဆက္လာခဲ့တဲ့ “ဒုကၡ” ကြင္းဆက္ႀကီး ျပတ္ေတာက္ သြားျခင္းျဖစ္တယ္။ ဘ၀ဆိုတာ မရွိေတာ့ဘူး။ ဆင္းရဲအေပါင္းခ်ဳပ္ၿငိမ္းရာ ျဖစ္တယ္။ နိဗၺာန္ကို ဘာမွ မရွိဘူးဆိုရင္ ဗုဒၶအယူမဟုတ္ေတာ့ပါ ။ နိဗၺာန္ဆိုတာ “အတၳိ” ဧကန္ရွိတဲ့ တရားျဖစ္တယ္။ နိဗၺာန္မွာ မရွိတာကေတာ့ “ဆင္းရဲဒုကၡ” သာလွ်င္ျဖစ္တယ္ ။ နိဗၺာန္ခ်မ္းသာကို သာမန္ မ်က္ေစ႕၊ နား၊ ႏွာေခါင္း၊ လွ်ာ၊ ကိုယ္၊ စိတ္ တို႕ျဖင့္ မသိႏိုင္ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ကိုယ္သိတဲ့ အသိနဲ႕ ယွဥ္ၿပီး နိဗၺာန္ခ်မ္းသာကို နားလည္ သေဘာမေပါက္ႏိုင္ၾကတာ ျဖစ္တယ္။

နိဗၺာန္ကို ယံုၾကည္မႈသက္သက္ျဖင့္ မရႏိုင္။ လက္ေတြ႕ကိုယ္တိုင္ က်င့္ႀကံအားထုတ္ျခင္းျဖင့္သာ ရႏိုင္တယ္။ ဗုဒၶဘုရားရွင္တို႕ မည္သည္လည္း နိဗၺာန္ကို မည္သူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ကိုမွ လက္တြဲၿပီး ေခၚမသြားႏိုင္ပါ။ က်င့္ႀကံရမည့္ နည္းလမ္းကိုသာ ညႊန္ျပ ႏိုင္တယ္။ ဒီလုိက်င့္ႀကံတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ဟာ နိဗၺာန္ခ်မ္းသာကို လက္ေတြ႕ဒီဘ၀မွာဘဲ ခံစားသိရွိႏိုင္တယ္။ ေနာက္ဘ၀ကို ကူးစရာ မလိုပါ။ “မဂၢင္” လို႕ေခၚတဲ့ အက်င့္အႀကံႏွင့္ နိဗၺာန္ကုိ ပထမတစ္ႀကိမ္ မ်က္ေမွာက္ျပဳဘူးသူဟာ ေနာက္ထပ္ ဒီဘ၀မွာတြင္ နိဗၺာန္ အရသာကို ထပ္မံခံစားႏိုင္တယ္။ (၄)ႀကိမ္တိတိ မ်က္ေမွာက္ျပဳၿပီးရင္ေတာ့ ဒီဘ၀မွာတြင္ နိဗၺာန္ကို အလိုရွိတဲ့အခ်ိန္မွာ အလိုရွိ သလို ခံစားႏိုင္တယ္ ။ ေနာက္ဘ၀ေရာက္မွ ခံစားရမွာမ်ဳိးမဟုတ္ဘူး။ အဲဒီလို (၄)ၾကိမ္တိတိ နိဗၺာန္ကို မ်က္ေမွာက္ျပဳ(ခံစား)ၿပီး တဲ႕ ပုဂၢိဳလ္ဟာ  ဒီဘ၀ ခႏၶာကိုယ္ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းသြားရင္ ထာ၀ရနိဗၺာန္ (အႏုပါဒိေသသ နိဗၺာန္)ကို ခံစားရေတာ့မွာျဖစ္တယ္။

.

ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါဦးမည္။

သရ၀ဏ္

လူငယ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ေတြးၾကတယ္၊ ေျပာၾကတယ္။ “တရားလုပ္တယ္ဆိုတာ လူႀကီးေတြရဲ႕ အလုပ္တဲ့” “လူငယ္ေတြနဲ႕ ဘာမွ မဆိုင္ေသးပါဘူး” တဲ့။ ဘာျဖစ္လို႕လဲဆိုေတာ့ လူငယ္ဆိုတာ ေသျခင္းတရား နဲ႕ ေ၀းေသးလို႕ တဲ့။ လူႀကီးေတြ ကေတာ့ ေသျခင္းတရားနဲ႕ နီးလာလို႕ တရားကို မျဖစ္မေန လုပ္ကို လုပ္ၾကရတာပါတာ တဲ့။

ဟုတ္ပါရဲ႕လား။ ဒီစကား မွန္ႏိုင္ပါ႕မလား။ မိတ္ေဆြ ေရာ ဒီလို ယူဆပါသလား။

မဟုတ္ပါဘူးမိတ္ေဆြ။ သတင္းစာ နာေရးေၾကာ္ျငာေတြကို တစ္ခ်က္ေလာက္ ၾကည့္လိုက္စမ္းပါ။ ေန႕စဥ္ နဲ႕အမွ် ေသဆံုးေနၾက တဲ့ အသက္အရြယ္မ်ဳိးစံုနဲ႕ လူေတြကို ေတြ႕ပါလိမ့္မယ္။ ဒါက သတင္းစာထဲ ထည့္ႏိုင္တဲ့ လူတန္းစားေလာက္ပါ။ မထည့္ႏိုင္တဲ့ လူတန္းစားအေရအတြက္ က ဒီထက္ ပိုမ်ားပါလိမ့္မယ္။

ဒီလူေတြရဲ႕ အသက္ေတြကိုေရာ ၾကည့္လိုက္စမ္းပါ။ အရြယ္စံု အသက္စံုကို ေတြ႕ရပါလိမ့္မယ္။ အသက္ (၆၀) (၇၀)ေတြက မ်ားတယ္ ဆိုေပမယ့္ အသက္ (၃၀)(၄၀) ၀န္းက်င္ေတြလည္း မနည္းလွပါဘူး။ အရြယ္ေကာင္းေလးေတြဘဲေနာ္။ ေလာကႀကီးရဲ႕ အေၾကာင္း၊ ဘ၀ရဲ႕ အရသာဆိုတာေတြကို မခံစားလိုက္ရဘဲ အသက္ (၃)(၄)(၅)ႏွစ္နဲ႕ ေသသြားတဲ့ ကေလးငယ္ေတြလည္း ေတြ႕ရပါလိမ့္မယ္။

တကယ္ေတာ့ ေသျခင္းတရားဟာ အရြယ္ (၃)ပါး ေရြးမေနပါဘူး။ ေယာက်ၤား/မိန္းမ၊ ႀကီးသူ/ငယ္သူ၊ ခ်မ္းသာ/ဆင္းရဲ ဘယ္သူ႕ကိုမွ ေရြးေနမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ သတၱ၀ါရယ္လို႕ ျဖစ္လာရင္ ေမြးလာကတည္းက ကိုယ့္ေနာက္က ကပ္လိုက္ေနတဲ့ တရားဟာ ေသျခင္းတရားပါဘဲ။ သူက ေနာက္ကလိုက္၊ ကိုယ္က ေရွ႕ကေျပး ။ လိုက္တမ္း ေျပးတမ္း ကစားေနသလိုပါဘဲ။ မွီလာတဲ့အခ်ိန္မွာ ဘယ္အသက္အရြယ္ဘဲ ျဖစ္ေနေန ေသမင္းက ဖမ္းခ်ဳပ္ေခၚေဆာင္သြားေတာ့ တာပါဘဲ။

တကယ္ေတာ့ တရားလုပ္တယ္ဆိုတာ ေသျခင္းတရားကို ေၾကာက္ရြံ႕ျခင္း၊ ေသျခင္းတရားကို  ထိတ္လန္႕ျခင္းေတြေၾကာင့္သာ လုပ္သင့္တာမ်ဳိး မဟုတ္ပါဘူး။ ဘာျဖစ္လို႕လဲဆိုေတာ့ လူသားေတြရဲ႕ “အသိတရား” ဟာ “တရားအသိ” နဲ႕ တိုက္႐ိုက္ ပတ္သက္ ေနလို႕ပါဘဲ။

တိုေတာင္းလွတဲ့ လူ႕ဘ၀ေလးထဲမွာ လူဟာ “လူ႕အသိတရား” ရွိရပါမယ္။ သတၱေလာကႀကီးတစ္ခုလံုးမွာ ရွိတဲ့ သတၱ၀ါ အားလံုးထက္ လူသားေတြကပိုမို သာလြန္ေနရတာဟာလည္း ဒီအသိတရားေၾကာင့္ပါဘဲ။ အသိတရားျမင့္မားမႈ (သို႔) အသိဉာဏ္ ျမင့္မားမႈဟာ လူ နဲ႕ တိရိစၧာန္ေတြကို ကြဲျပားေစပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ဒီလူသားမ်ဳိးႏြယ္ထဲမွာ ေတာင္ လူတစ္ေယာက္နဲ႕တစ္ေယာက္ အသိတရားျခင္း မတူၾကပါဘူး။ တစ္ခ်ဳိ႕ၾက အသိတရား ျမင့္မားၾကတယ္။ တစ္ခ်ဳိ႕က်ေတာ့ လူလို႕သာ ေခၚရေပမယ့္ တိရိစၧာန္ေလာက္နီးပါး အသိတရားနည္းပါးၾကသူေတြလည္း ရွိၾကပါတယ္။ ကမၻာမွာ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ လူလူျခင္း အၾကမ္းဖက္မႈ၊ အႏိုင္ထက္ ျပဳက်င့္မႈေတြဟာလည္း လူ႕အသိတရား နည္းပါးမႈရဲ႕ ျပယုဂ္ေတြပါဘဲ။ ဒီလို လူ႕အသိတရား နည္းပါးလာျခင္းေၾကာင့္ အမွားကို အမွန္ထင္၊  မေကာင္းမႈကို ေကာင္းမႈထင္၊ အမည္းကို အျဖဴ ထင္ၿပီး “အစြန္းေရာက္၀ါဒီ” ေတြျဖစ္ေပၚလာၿပီး လူသားအျခင္းျခင္း အစုလိုက္ အျပံဳလိုက္ သတ္ျဖတ္မႈေတြ ၊ ရာဇ၀တ္မႈ ေတြဟာ တစ္ေန႕ထက္ တစ္ေန႕မ်ားျပားလာေနပါၿပီ။

ေန႕စဥ္လူေနမႈ ဘ၀ထဲမွာလည္း တစ္ဦး နဲ႕ တစ္ဦး ညႇာတာေထာက္ထားမႈရယ္လို႕ မရွိၾကဘဲ ဦးသူစားစတမ္း၊ လွ်င္သူက စားစတမ္း ဆိုသလို အၿမီးက်က္ အၿမီးစား၊ ေခါင္းက်က္ ေခါင္းစားလုပ္ေနၾကတာေတြ ၊ နည္းမ်ဳိးစံုေသာ မသမာမႈေတြနဲ႕ စီးပြားရွာ ေနၾကတာလည္း အသိတရား ေခါင္းပါးလာျခင္းရဲ႕ ျပယုဂ္မ်ားဘဲျဖစ္ပါတယ္။

တဖက္က တစ္ေန႕ထက္တစ္ေန႕ ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ တိုးတက္မႈေတြဟာ အံ႕မခန္းလိလိ ျဖစ္ေနေပမယ့္၊ တဖက္ကၾကည့္ရင္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ တိုးတက္မႈေတြကေတာ့ တစ္ေန႕ထက္ တစ္ေန႕ က်ဆင္းလို႕သာ ေနပါေတာ့တယ္။ တကယ္ေတာ့ တိုးတက္ ေနတဲ့ ေခတ္ႀကီးမွာ ေပၚထြန္းေနတဲ့ ႐ုပ္၀တၲဳပစၥည္းအမ်ဳိးမ်ဳိးေတြဟာ စိတ္ပိုင္းနဲ႕အသိဉာဏ္ပိုင္း ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈေတြကို အေထာက္အကူမေပးႏိုင္တဲ့အျပင္ ပိုၿပီး ဆုတ္ယုတ္က်ဆင္းေစတာကိုေတာင္ သတိထားမိရင္ ေတြ႕ရပါလိမ့္မယ္။

ကမၻာေပၚမွာ ေပၚထြန္းခဲ့တဲ့ ဘယ္ဘာသာတရားမွာမဆို ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာတိုးတက္မႈေတြေနာက္ကို မလိုက္စားၾကဖို႕ သတိေပး ထားတာကို အၿမဲလို ေတြ႕ရပါတယ္။ ကမၻာေပၚမွာ ရွိသမွ် ဘာသာတရားေတြဟာ ေနာက္ဆံုး “အႏၲိမရည္မွန္းခ်က္” ပိုင္းမွာသာ ကြဲျပားသြားေပမယ့္ အေျခခံက်တဲ့ လူ႕က်င္႕၀တ္(သီလ)ပိုင္းမွာေတာ့ တစ္ခုနဲ႕တစ္ခု သိပ္မကြာျခားၾကပါဘူး။ လူသားေတြကို ပိုၿပီး ယဥ္ေက်းလိမၼာေစဖို႕ သြန္သင္ဆံုးမၾကတဲ့ ဘာသာတရားခ်ည္းသာ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သိပၸံပညာက သိပ္တိုးတက္လာ ေတာ့ ဒီဘာသာတရားဆိုတဲ့ ကိစၥေတြဟာ လူငယ္ေတြအျမင္မွာ ေမာ္ဒယ္ေအာက္ေနတဲ့ အေတြးအေခၚမ်ားလို႕ ယူဆထင္ျမင္ လာၾကပါေတာ့တယ္။

“ဖန္ဆင္းရွင္၀ါဒ” ကို မယံုၾကည္လာၾကသလို  “ကမၼနိယာမ” ကိုလည္း မယံုၾကည္ၾကေတာ့ပါဘူး။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံလို စစ္တမ္း ေကာက္ယူႏိုင္တဲ့ ႏိုင္ငံမ်ဳိးမွာ စစ္တမ္းေကာက္ယူခ်က္အရ ဘာသာတရားမဲ႕သူအေရအတြက္ဟာ တစ္ေန႕ထက္တစ္ေန႕ မ်ားသည္ထက္ မ်ားလာပါေတာ့တယ္။ ဒီအက်ဳိးရလဒ္ကေတာ့ အင္မတန္ ႐ုပ္၀ါဒ တိုးတက္လွတဲ့ အေမရိကန္ႏိုင္ငံႀကီးဟာ လူေတြအဖို႕ ကိုယ့္ဘ၀လံုၿခံဳေရးကို အၿမဲစိတ္မခ်ရဘဲ လူလူျခင္း ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရမႈ နည္းသထက္ နည္းလာပါေတာ႕တယ္။

က်န္တဲ့ ဆင္းရဲတဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာ ဒီထက္ပိုဆိုးပါတယ္။ အာဏာ နဲ႕ ခ်မ္းသာႂကြယ္၀မႈေတြကို ပိုင္ဆိုင္ထားတဲ့ အုပ္စုေတြက အာဏာမဲ့သူ၊ ဆင္းရဲသူေတြအေပၚမွာ အၾကင္နာကင္းမဲ႕စြာ ႏိုင္ငံေရး နဲ႕ တစ္မ်ဳိး ၊ စီးပြားေရး နဲ႕ တဖံု ႏွိပ္စက္ေနၾကတာေတြဟာ ၾကည့္လို႕ျမင္လို႕မေကာင္းေအာင္ကို ျဖစ္ေနပါေတာ့တယ္။

ဒါေတြအားလံုးဟာ လူသားေတြမွာ ဘာသာေရး အသိစိတ္ နိမ့္က်လာရတာေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္ဆိုတာ ျငင္းႏိုင္မယ္ မထင္ပါဘူး။ ဘာသာတရားတိုင္းဟာ တစ္ကိုယ္ေကာင္းစိတ္မေမြးၾကဖို႕၊ လူလူျခင္း ညႇာတာေထာက္ထားၾကဖို႕၊ စိတ္ကို ျဖဴစင္သန္႕ရွင္း ေအာင္ ေနထိုင္တတ္ၾကဖို႕၊ ေရာင္႕ရဲလြယ္ဖို႕၊ မွန္ကန္ေသာ အသက္ေမြးမႈႏွင့္သာ အသက္ေမြးၾကဖို႕သာ သင္ၾကားခဲ့ၾကတာပါ။

အခုေတာ့ ဒီလို ဘာသာတရားေတြရဲ႕ သြန္သင္ဆံုးမမႈေတြဟာ ေျပာင္းျပန္ျဖစ္ကုန္ပါၿပီ။ လူေတြဟာ တစ္ကိုယ္ေကာင္းစိတ္ ေတြကို ပိုေမြးလာၾကတယ္၊ လူလူျခင္း လံုး၀ညႇာတာမႈ မရွိၾကေတာ့ဘူး၊ စိတ္ထားေတြကလည္း အစြမ္းကုန္ ညစ္ပတ္ စုတ္ပဲ႕ ေနၾကပါၿပီ။ ေရာင့္ရဲျခင္းဆိုတာ ၾကားေတာင္မၾကားဘူးေတာ့ဘဲ ေငြ နဲ႕ ႐ုပ္၀တၱဳပစၥည္းေတြေနာက္ကို အာသာတငမ္းငမ္းနဲ႕ လိုက္လို႕မဆံုးေအာင္ လိုက္ေနၾကပါတယ္။ သမၼာအာဇီ၀ ဆိုတာလည္း ျပတိုက္ထဲမွာ ဖုန္အလိမ္းလိမ္း တက္ေနတဲ့ အရာတစ္ခု ျဖစ္သြားပါၿပီ။

ဒါေတြရဲ႕ အက်ဳိးဆက္ကေတာ့ လူ႕ကမၻာ လူ႕ေလာကႀကီးဟာ လူလူျခင္းလုပ္တဲ့ ေဘးဒုကၡေတြ၊ သဘာ၀ေဘးဥပဒ္ ေတြ၊  ငတ္မြတ္ေခါင္းပါးမႈေတြ၊ အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာ ကူးစက္ေရာဂါဆန္းေတြေၾကာင့္ ကမၻာေလာကႀကီးဟာ ေဘးမကင္း ရန္မရွင္းတဲ့ ကမၻာ ေလာကႀကီး ျဖစ္လာေနပါၿပီ။ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈေတြေၾကာင့္ ကမၻာႀကီးဟာ ပ်က္သုဥ္းေတာ့မယ္႕ေဘးအႏၲရာယ္ရဲ ႕ ေျခာက္လွန္႕မႈကို ခံေနၾကရပါၿပီ။ ဒါေမပယ့္ လူေတြကေတာ့ ဆက္ၿပီး မိုက္လို႕ ေကာင္းတုန္းဘဲ ရွိပါေသးတယ္။

လူ႕ေလာကႀကီး တစ္ခုလံုးကို မပ်က္သုန္းေအာင္ ကယ္တင္ႏိုင္မွာကေတာ့ “ဘာသာတရား” အျပင္ အျခားမရွိပါဘူး။

အလံုးစံုေသာ မေကာင္းမႈ ဟူသမွ်ဟာ “ငါ” တည္းဟူေသာ အထင္ေရာက္မႈ နဲ႕ မာန္မာနကေန ေပါက္ဖြားလာၾကတာခ်ည္းသာ ျဖစ္တယ္ ။ “ငါ” “ငါ႕ဥစၥာ” “ငါ႕ပစၥည္း” “ငါ႕မိသားစု” “ငါ႕ႏိုင္ငံ ငါ႕လူမ်ဳိး” “ငါ႕ႏိုင္ငံ ငါ႕၀ါဒ” “ငါ႕ဘာသာတရား” “ငါ႕အုပ္စု ငါ႕ပါတီ” စတဲ့ “တ, ငါတည္းငါ” ေနၾကတဲ့အတြက္ ကမၻာေပၚမွာ ျပႆနာမ်ဳိးစံု၊ ေဘးအႏၲရာယ္မ်ဳိးစံု၊ ဆင္းရဲ ဒုကၡမ်ဳိးစံုကို ႀကံဳေတြ႕ ေနၾကရတာပါ။

ဘာသာတရားကို နက္နဲစြာ ေလ့လာလိုက္စားျခင္းဟာ “ငါဆိုတဲ႕အတၱမာန” ကို ေလ်ာ႕နည္းေစ႐ံုမက၊ ေနာက္ဆံုးမွာ ခႏၶာကိုယ္၌ “ငါတည္းဟူေသာ အတၱေကာင္” မရွိတဲ့ အျဖစ္ကိုပါ သိျမင္လာေစတယ္။ မ်က္စိ၊ နား၊ ႏွာေခါင္း၊ လွ်ာ၊ ကိုယ္၊ စိတ္ တည္းဟူေသာ (၆) ဒြာယ နဲ႕ အာ႐ံု(၆)ပါးနဲ႕ ထိေတြ႕မႈေတြအေပၚမွာ တပ္မက္စြဲလန္းမႈျဖစ္တာကိုဘဲ ငါျမင္တယ္၊ ငါသိတယ္၊ ငါလိုခ်င္တယ္ဆိုတဲ့ “အတၱဒိဌိ” က ပူးကပ္လိုက္တဲ့အခါ အလြန္ႀကီးမားလွတဲ့ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟနဲ႕ သကၠာယ မ်ား ျဖစ္လာရျခင္းျဖစ္တယ္။

ခႏၶာကိုယ္ အတၱေဘာႀကီးထဲမွာ “ငါ” တည္းဟူေသာ “အတၱ” မရွိတာကို အမွန္တကယ္ သိျမင္ရိပ္စားလာမိခ်ိန္မွာေတာ့ သတၱ၀ါ ဟူသမွ်ဟာ အာရံု(၆)ပါးရဲ႕ ေစခိုင္းမႈေနာက္ကို တစ္ေကာက္ေကာက္လိုက္ပါေနရၿပီး “ငါ” ခိုင္းတာကို လုပ္ေနၾကရတဲ႕ “အတၱေက်းကၽြန္ လံုးလံုးသာ” ျဖစ္တယ္ဆိုတာကို သေဘာေပါက္လာေစပါတယ္။ ေန႕စဥ္ လုပ္ေနၾကရတဲ့ အလုပ္ေတြ၊ အသက္ မေသေသးသမွ် ရုန္းကန္လႈပ္ရွား လုပ္ကိုင္ေနၾကရတဲ့ အလုပ္ေတြဟာ ဒီ “ငါ” ဆိုတဲ့ အတၱ နဲ႕ ေလာဘရဲ႕ ေစခိုင္းမႈေၾကာင့္ မေမာႏိုင္ မပန္းႏိုင္လုပ္ေနရတာကို သေဘာေပါက္လာရင္ေတာ့ တရားအသိ တစ္ခု ျဖစ္ထြန္းလာၿပီလို႕ ဆိုရပါေတာ့မယ္။

ဒီလို “ငါမဟုတ္တဲ့” တရားအမွန္ကို သိတဲ့ “တရားအသိ” ေၾကာင့္ ကိုယ့္ရဲ႕ “အသိတရား”ေတြဟာ ရင့္က်က္လာပါလိမ့္မယ္။ “ငါ” တည္းဟူေသာ အတၱရဲ႕ မညႇာမတာ ေစခိုင္းမႈကို သိလာတဲ့အခ်ိန္မွာ “ေလာဘသကၠာယ နဲ႕ မာန” တရားေတြ ေလ်ာ႕က်လာ ပါလိမ္႕မယ္။ “ကိုယ့္ကိုယ္ကို ငါလို႕ ထင္ေနတာ အထင္မွားမႈ သက္သက္သာျဖစ္ၿပီး တကယ္ေတာ့ အာ႐ံု(၆)ပါးအေပၚမွာ ကပ္ညိ မိတဲ့ “တဏွာ” နဲ႕ “ဒိဌိ” ရဲ႕ ေစခိုင္းမႈေအာက္မွာ ကၽြဲလို ႏြားလို ႐ုန္းေနရတဲ့ ကိုယ့္အျဖစ္ကို သေဘာေပါက္လာပါလိမ့္မယ္။

အဲဒီအခါမွာ ကိုယ့္သ႑န္မွာ ရွိတဲ့ “ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ အတၱ၊ မာန” ႀကီးမားမႈေတြနည္းလာၿပီး “ကိုယ္ျခင္းစာတရား” ေခါင္းပါးမႈ ကေနလြတ္ေျမာက္လာပါလိမ့္မယ္။ သူလည္း တဏွာေလာဘရဲ႕ အခိုင္းခံ၊ ငါလည္း တဏွာေလာဘရဲ႕ အခိုင္းခံ – - အတူတူ နဲ႕ အႏူႏူပါဘဲ လားဆိုတာ သေဘာေပါက္လာေတာ႕ လူအခ်င္းခ်င္းအေပၚမွာ ဂ႐ုဏာ ထားႏိုင္လာပါလိမ့္မယ္။ ဒီလို စိတ္ထားမ်ဳိး ထားႏိုင္ လာတာဟာ အသိတရားျမင္႕မားလို႕သာ ထားႏိုင္လာဆိုတာ ျငင္းႏိုင္ပါ႕မလား။

ဒီလို တရားအသိ ျမင့္မားလာတဲ့လူဟာ ေတြးေခၚေမွ်ာ္ျမင္ေရးဘက္မွာ သိသိသာသာ အဆင့္ျမင့္မားလာတာကို ေတြ႕ရပါမယ္။ တရားအသိေၾကာင့္ အတုအေယာင္နဲ႕ အစစ္အမွန္ကို ခြဲျခားသိျမင္လာတာမို႕ ေလာကမွာ လူေတြတန္ဖိုးတကယ္ ထားအပ္တဲ့ အရာေတြက ဘာေတြ၊ တန္ဖိုးမထားအပ္တဲ့အရာေတြက ဘာေတြဆိုတာ ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏို္င္ သိျမင္လာပါလိမ့္မယ္။ လူေတြဟာ ဘာမွ တန္ဖိုးမရွိတဲ့အရာေတြ၊ တန္ဖိုးမရွိတဲ့ ကိစၥေတြနဲ႕ အခ်ိန္ကုန္၊ လူပင္ပန္း၊ စိတ္ႏြမ္းနယ္ေနၾကတာကို သိျမင္ တရားက်လာပါ လိမ္႕မယ္။

တရားအသိ ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္ရွိလာလို႕ အသိတရားျမင့္မားလာတဲ့သူဟာ ႐ုပ္သြင္လကၡဏာက အစ ေျပာင္းလဲလာပါလိမ့္မယ္။ ေလာဘတရား၊ မာနတရားေတြေၾကာင့္ ဂဏွာ မၿငိမ္တဲ့ အမူအယာ၊ ျပာေလာင္ခတ္ေနတဲ့အမူအယာ၊ ဘ၀င္ျမင့္ေနတဲ့ အမူအယာ မ်ဳိးေတြ မရွိေတာ့ဘဲ ေအးခ်မ္းတည္ၿငိမ္တဲ့ ႐ုပ္ရည္႐ူပကာမ်ဳိးပါ ျဖစ္လာေစႏိုင္ပါတယ္။ လုပ္သမွ် ကိုင္သမွ်မွာလည္း အမွားနည္း လာၿပီး အမွန္မ်ားလာပါလိမ့္မယ္။ မွန္ကန္မွ်တတဲ့ အေျပာအဆို အလုပ္အကိုင္ေတြေၾကာင့္ အထက္လူ , ေအာက္လူ၊ ႀကီးသူ, ငယ္သူတို႕အၾကား မွာလည္း ၾကည္ညိဳေလးစားစရာ ပုဂၢိဳလ္ ျဖစ္လာပါလိမ္႕မယ္။

ဒါေၾကာင္႕ တရားအားထုတ္ေလ႕လာလိုက္စားျခင္းဟာ ဆုတ္နစ္တဲ့ ကိစၥမဟုတ္ဘဲ “တရားအသိေၾကာင့္ အသိတရားပါ” ျမင့္မား လာေစၿပီး လူတစ္လံုး သူတစ္လံုး ျဖစ္လာႏိုင္ေစတဲ့အျပင္ ၊ လူတိုင္းလူတိုင္း မလြဲမေသြ ရင္ဆိုင္ရမယ့္ “ေသျခင္းတရား” ကိုပါ မေၾကာက္ မရြံ႕  တည္ၿငိမ္ေအး ခ်မ္းစြာ လက္ခံႏိုင္စြမ္းရွိသူ တစ္ဦးျဖစ္လာေစပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ လူငယ္တိုင္း လူငယ္တိုင္း တရားကို ကိုယ္နဲ႕ မဆိုင္ဟု ထင္ျမင္ယူဆျခင္းမွ ဖယ္ခြာၿပီး လက္ေတြ႕ ကိုယ္တိုင္ တရားဓမၼ အားထုတ္ၿပီး “အသိတရားျမင့္မားရင္႕က်က္သူမ်ား” ျဖစ္လာေစျခင္းျဖင့္ လူ႕ကမၻာေလာကႀကီး လူ႕ေလာကႀကီးအား အက်ဳိးျပဳ ႏိုင္သူမ်ား ျဖစ္ၾကပါေစဟု ဆႏၵမြန္ မ်ားစြာျဖင့္  ရပ္နားပါဦးမည္။

အေနတတ္၊ အေသတတ္ျခင္း မွသည္ အေနကင္း၊ အေသကင္းရာဆီသို႕ တက္လွမ္းႏိုင္ၾကပါေစ။

သရ၀ဏ္

လြန္ခဲ့တဲ့ (၆)ႏွစ္ေလာက္က ကၽြန္ေတာ္ဟာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရဲ႕ ေဆးရံုႀကီးတစ္ခုေပၚမွာ ေသမင္းနဲ႕ စစ္ခင္းခဲ့ရဘူးပါတယ္။ အဲဒီ အခ်ိန္ကတည္းက စၿပီး ဘ၀နဲ႕ပတ္သက္တဲ့ အေတြးအေခၚ ေတြဟာ ေျပာင္းလဲသြားခဲ့ရပါတယ္။ အဲဒီမတိုင္ခင္က ကိုယ္လံုး၀ မစဥ္းစားခဲ့ဘူးတဲ့ တရားတစ္ခုကို  နားလည္ လာခဲ့ပါတယ္။

အဲဒါကေတာ့ “ေသျခင္းတရား” ပါဘဲ။

တကယ္ေတာ့ လူေတြနဲ႕ အနီးကပ္ဆံုးအရာဟာ “ေသျခင္းတရား” ပါ။  အခ်ိန္မေရြးက်ေရာက္လာႏိုင္ပါတယ္။ လူရဲ႕ ေနာက္က အရိပ္လို လိုက္ေနတာပါ။

မိတ္ေဆြ  ?

“ေသျခင္းတရား” ဟာ တစ္ေန႕မွာ လူတိုင္းမလြဲမေသြ ေတြ႕ႀကံဳရမယ့္ အလြန္ႀကီးမားလွတဲ့ အေရးကိစၥႀကီး ျဖစ္ေပမယ့္ ဒါကို လူေတြေမ႕ေနၾကတယ္။

ဒါမွမဟုတ္ ေမ႕ခ်င္ေယာင္ ေဆာင္ေနၾကတယ္ ။ လူဆိုတာ ေသမ်ဳိးဘဲဆိုတာ ဦးေႏွာက္သိသာ၊ သိၾကၿပီး ႏွလံုးသားထဲကေန မသိၾကတာက မ်ားပါတယ္။

“ေသေန႕”

အဲဒီေန႕ဟာ ဘယ္ေန႕လဲ ။ ဘယ္ေတာ့ႀကံဳရမွာလဲဆိုတာ လူေတြ(သာမန္ပုထုဇဥ္ေတြ) မသိႏိုင္ၾကပါဘူး။  လူေတြဟာ မသိျခင္း (၅)ပါးနဲ႕ အသက္ရွင္ ေနၾကတယ္တဲ့။

(၁) ကိုယ္ ဘယ္ဘ၀ကေနေရာက္လာတယ္ (ဘယ္လိုလူျဖစ္လာတယ္) ဆိုတာကို မသိၾကပါဘူး။

(၂) ၿပီးရင္ ဘယ္ေန႕ ဘယ္ရက္မွာ ေသၾကရမယ္ဆိုတာကိုလည္း မသိၾကပါဘူး။

(၃) ဘာေရာဂါ၊ ဘယ္လို ေသနည္းမ်ဳိးနဲ႕ ေသၾကရမယ္ဆိုတာကိုလည္း မသိၾကပါဘူး။

(၄) ဘယ္ၿမိဳ႕ဘယ္ရြာ၊ ဘယ္ႏိုင္ငံ (ဘယ္သခၤ်ဳိင္း) မွာ ေသၾကရမယ္ဆိုတာကိုလည္း မသိၾကပါဘူး။

(၅) ေသၿပီးရင္ ဘယ္ဘံု၊ ဘယ္ဘ၀၊ ဘယ္ေနရာကို ေရာက္ၾကရမယ္ဆိုတာကိုလည္း မသိၾကပါဘူး။

ဒီလို မသိျခင္း (၅)ပါးနဲ႕ ေန ေနၾကေပမယ့္ လူေတြဟာ စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကမႈ ကင္းစြာနဲ႕ဘဲ  လူ႕ဘ၀ကို ျဖတ္သန္း ေနၾကပါတယ္။

= လူ႕ဘ၀ကို ပံုခိုင္းႏိႈင္းျပရရင္ မိုးအခါမွာ ေရျပည့္ေနၿပီး ေႏြေရာက္လာရင္ ေရခမ္းေျခာက္တတ္တဲ့ ေရအိုင္ငယ္ေလးတစ္ခုလိုပါဘဲ။

လူ႕ဘ၀ သက္တမ္းဟာ ေရကန္ထဲက ေရနဲ႕ တူၿပီး လူေတြရဲ႕ ဘ၀ကေတာ့ ေရအိုင္ထဲမွာ ေပ်ာ္ျမဴးေနၾကတဲ့ ငါးကေလးေတြနဲ႕ တူလွပါတယ္။

ဒီ ငါးေလးေတြဟာ အဟိတ္တိရိစၧာန္ျဖစ္ၾကေလေတာ့ ဒီေရအိုင္ဟာ တစ္ေန႕ ခမ္းေျခာက္ေတာ့မယ္ဆိုတာ မသိႏိုင္ၾကပါဘူး။ငါးတို႕ဘာ၀ ေရအိုင္ထဲမွ ဟိုဟို ဒီဒီ ကူးခတ္ေပ်ာ္ပါးလိုက္ၾက၊ အစာရွာစားလိုက္ၾက၊ မ်ဳိးဆက္ပြားမ်ားလိုက္ၾကနဲ႕ေပါ႕။

ဒီေရအိုင္ဟာ ေႏြဦးေပါက္လာတာနဲ႕အမွ် ေရခမ္းေျခာက္စ ျပဳလာပါတယ္။ မၾကာခင္ ေရခမ္းေျခာက္သြားၿပီး ဒီငါးေလးေတြဟာ “မရဏ” ဆိုတဲ့ က်ီး၊ ငွက္တို႕ရဲ႕ အစာျဖစ္ၿပီး ေသမင္းလက္တြင္း က်ဆင္းၾကရေတာ့မွာ ဧကန္ပါဘဲ။

ဒါေပမယ့္ သူတို႕ကေတာ့ ေပ်ာ္ေကာင္းၾကတုန္းပါဘဲ။ ေရမ်ားစဥ္ကလည္း ေပ်ာ္၊ ေရနည္းလာေတာ့လည္း ေပ်ာ္။ ဒီေရအိုင္ေလးထဲမွာဘဲ အစာရွာလိုက္၊ သြားလိုက္ လာလိုက္၊ ေပ်ာ္ပါးလိုက္ၾကနဲ႕ေပါ႕။

လူေတြရဲ႕ ဘ၀ဟာလည္း ဒီလိုပါဘဲ။ အသက္ငယ္စဥ္ဘ၀ (ေရမ်ားစဥ္ကလည္း) ေပ်ာ္ၾက၊ အသက္ႀကီးရင့္လာလို႕ (ေရနည္းၿပီး ခမ္းေျခာက္စ ျပဳလာေတာ့လည္း ) ေပ်ာ္လို႕ေမာ္လို႕ ေကာင္းၾကဆဲပါဘဲ။ ကာမဂုဏ္အာရံုေတြေနာက္ကို တစ္ေကာက္ေကာက္လိုက္ၾကရင္းနဲ႕ ရႈတ္ေထြးေပြလီလွတဲ့ ေလာကႀကီးထဲမွာ တစ္ကယ္မရွိတဲ့ ခ်မ္းသာမႈကို ရွာေနၾကပါတယ္။

ကိုယ့္ရဲ႕ေရွ႕မွာလည္း “ေဟာတစ္ေယာက္၊ ေဟာတစ္ေယာက္” နဲ႕ ေသဆံုး ကြယ္လြန္သြားၾကတဲ့သူေတြလည္း မေရမတြက္ ႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဘယ္ေတာ့ ကိုယ့္အလွည့္လဲ လို႕ေကာ ေတြးၾကည့္မိၾကဘူးပါသလား။ အသုဘတစ္ခုကို  လိုက္ပို႕ရင္းနဲ႕ ငါလည္း တစ္ေန႕မွာ ဒီလိုဘဲ လူေတြရဲ႕ လိုက္ပို႕မႈကို ခံရၿပီး လူတစ္ေယာက္အျဖစ္ကေနၿပီး   အရိုးျပာအိုး တစ္အိုးအျဖစ္ေျပာင္းလဲ ေပ်ာက္ဆံုးသြားရမွာပါလားလို႕ ေတြးၾကည့္မိဘူးပါသလား။

ေတြးၾကည့္ပါ မိတ္ေဆြ။ ေတြးၾကည့္စမ္းပါ။ ေသျခင္းတရားကို ႏွလံုးသြင္းမႈဆိုတဲ့ (မရဏႏုႆတိ) ကို မၾကာခဏ ဆင္ျခင္ၾကည့္ပါ။ မိတ္ေဆြရဲ႕ ေလာဘေတြ၊ ေဒါသေတြ၊ ေသာကဗ်ာပါဒ ေတြ နည္းလာပါလိမ့္မယ္။ ေလာကႀကီးမွာ အဓိပၸါယ္ရွိတာနဲ႕ မရွိတာေတြကို ခြဲျခားသိျမင္လာပါလိမ့္မယ္။ အဓိပၸါယ္မဲ႕စြာနဲ႕ အခ်ိန္ျဖဳန္းေနတာေတြ နည္းသြားပါလိမ့္မယ္။ ကာမဂုဏ္ အာရံုေတြ ေနာက္ကို တစ္ေကာက္ေကာက္လိုက္ပါ ခံစားခ်င္ စိတ္ေတြ နည္းလာပါလိမ့္မယ္။ ငါတည္းဟူေသာ အတၱ မာန္မာနေတြ နည္းပါးသြားပါလိမ့္မယ္။

ၿပီးရင္ ငါေသၿပီးရင္ ငါနဲ႕အတူ ဘာေတြ ယူသြားႏိုင္ မွာလည္း ဆိုတာကို  ဆက္ၿပီး စဥ္းစားၾကည့္စမ္းပါ။ ဥစၥာဓနေတြလား၊ ေရႊေတြေငြေတြ၊ တိုက္တာ ျခံေျမေတြလား၊ ရာထူးဂုဏ္ျဒပ္ေတြလား၊ တန္ခိုးၾသဇာေတြလား၊ နာမည္ေက်ာ္ၾကားမႈေတြလား၊ အေခၽြအရံအသင္းအပင္းေတြလား။ ဒါေတြအားလံုးကို မိတ္ေဆြ ခ်န္ထားခဲ့ရမွာပါ။ “ဥစၥာစု၊ ထိုက္သူဖို႕” ဆိုတာလို သူနဲ႕ ထိုက္ရာထိုက္ရာ ရသြားၾကမွာပါ။ မိတ္ေဆြနဲ႕ တစ္ခုမွ ပါလာမွာ မဟုတ္ ပါဘူး။

တစ္ခုေတာ့ ပါလာလိမ့္မယ္။ အဲဒါက မိတ္ေဆြ အသက္ရွင္စဥ္မွာ လုပ္ခဲ့တဲ့ “ကံတရား” ။ အဲဒါကေတာ့ ပါလာလိမ့္မယ္။ ဒါကိုေတာ့ မိတ္ေဆြ ခ်န္ထားခဲ့လို႕ မရပါဘူး။ မိတ္ေဆြနဲ႕အတူ ယူေဆာင္သြားရပါလိမ့္မယ္။

ေနာက္တစ္ခု မိတ္ေဆြ အသက္ကုန္ဆံုးခါနီးမွာ ဘယ္လိုမွ ျပဳျပင္မရႏိုင္ေတာ့တဲ့ အရာတစ္ခုကိုလည္း ခ်န္ထားရလိမ့္မယ္။ အဲဒါကေတာ့ မိတ္ေဆြရဲ႕ “နာမည္” ။ မိတ္ေဆြရဲ ႕ “သမိုင္း” ။

မိတ္ေဆြဟာ အသက္ရွင္ေနထိုင္ခဲ့စဥ္အတြင္း  ဘယ္လိုလူစားမ်ဳိးလဲဆိုတာကို  သမိုင္းစာမ်က္ႏွာတစ္ခု ထားရစ္ခဲ့ရလိမ့္မယ္။ အဲဒီ သမိုင္းဟာ ဘယ္သူမွ ေဖ်ာက္ဖ်က္ လို႕မရတဲ့ အမွန္တရားတစ္ခုအျဖစ္ က်န္ခဲ့လိမ့္မယ္ ။

စဥ္းစားၾကည့္ပါ မိတ္ေဆြ။ တစ္ေန႕ေသရမွာျခင္းတူရင္ “မာသာထရီဇာ” လို နာမည္မ်ဳိးကို ခ်န္ထားခဲ့ခ်င္သလား။ “အိုက္ခ္မန္း” လို နာမည္မ်ဳိးကို ခ်န္ထားခဲ့ ခ်င္သလား။ ဘယ္သူမွ “အိုက္ခ္မန္း” လို နာမည္မ်ဳိးကို ခ်န္ထားခဲ့ခ်င္ၾကမွာ မဟုတ္ဘူးလို႕ ကၽြန္ေတာ္ထင္ပါတယ္ ။ အဲဒီေတာ့ မိတ္ေဆြဟာ ကိုယ္အသက္ရွင္ ေနထိုင္စဥ္အတြင္းမွာ ကိုယ္လုပ္ႏိုင္တဲ့အရာေတြထဲက လုပ္သင့္တဲ့အရာ နဲ႕ မလုပ္သင့္တဲ့အရာကို ဆံုးျဖတ္ႏိုင္ပါေစလို႕ ကၽြန္ေတာ္ ဆႏၵျပဳမိပါတယ္။

အေနတတ္၊ အေသတတ္ျခင္းမွသည္ – အေနကင္း၊ အေသကင္းရာဆီသို႕ လွမ္းတက္ႏိုင္ပါေစ။

သရ၀ဏ္

ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕ ဘေလာ့ဂ္ေလးကို လာေရာက္လည္ပတ္တဲ့အတြက္ ေက်းဇူးအထူးတင္ရွိပါတယ္။ ဒီ ဘေလာ့ဂ္႕ေလးကေတာ့ ဘာသာေရးနဲ႕ ယွဥ္တဲ့ အေတြးအျမင္ အယူအဆေလးေတြ စုစည္းရာ ေနရာျဖစ္ပါတယ္။ ဘာသာေရးဆိုေတာ့ ဘယ္ဘာသာလဲ လို႕ ေမးရာ ရွိပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း (၂၅၀၀)ေက်ာ္က “မဇၩိမေဒသ” မွာ ေပၚထြန္းခဲ့တဲ့ “မဟာလူသားဗုဒၶ”  ရဲ႕ အေတြးအေခၚ အယူအဆေတြပါ။ ဗုဒၶရဲ႕ ေဟာေျပာသြန္သင္ဆံုးမမႈေတြကို ကိုယ္နားလည္သေလာက္ ျပန္လည္ေ၀မွ် ေပးျခင္းသာျဖစ္ပါတယ္။

ပညာရွင္ႀကီး တစ္ဦးမဟုတ္ေသာ္လည္း မိမိ ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္ နားလည္သေလာက္ကို အရွင္းလင္းဆံုးေသာ အေရးအသားေတြနဲ႕ တင္ျပေပးသြားမွာပါ။

မိမိ ေဆာင္းပါးေတြကို ဖတ္႐ႈၿပီး ကိုယ္တိုင္ အသိဉာဏ္ပြင့္လင္းမႈ နဲ႕ ေတြးေခၚေမွ်ာ္ျမင္မႈတို႕ကို ရရွိသြားၿပီဆိုရင္ စာေရးသူရဲ႕ အားထုတ္ႀကိဳးပမ္းရမႈ အတြက္ ေက်နပ္ပါၿပီ။

ေလာကီသုခ မွ သည္ ေလာကုတၱရာသုခ၏ အရသာကို ခံစားႏိုင္သူ ျဖစ္ပါေစ။

သရ၀ဏ္